40 jaar in 40 verhalen: Jan Venema

40 jaar achter de schermen van UNIFORM-Agri

Wie de geschiedenis van UNIFORM-Agri wil vertellen, kan eigenlijk niet om Jan Venema heen. Toch is de kans groot dat veel klanten zijn naam niet kennen. Terwijl collega’s zichtbaar waren voor klanten, werkte Jan al die jaren liever achter de schermen. Dat past ook bij zijn karakter. Tijdens het interview moet hij lachen wanneer hem wordt gevraagd waarom hij zelden op foto’s staat. “Ja, dat heb je door,” zegt hij bescheiden. “Dat is meer mijn karakter.” Voor het 40-jarig jubileum maakt Jan daarom een uitzondering. Zijn verhaal begint namelijk nog vóór de officiële oprichting van UNIFORM-Agri.

Het begon in een auto naar Hoogeveen

Eind jaren zeventig was Jan nog student Chemische Technologie. Computers waren toen nog allesbehalve vanzelfsprekend. Toch raakte hij gefascineerd door de mogelijkheden van de eerste thuiscomputers.

Met zijn TRS-80 bezocht hij regelmatig een gebruikersclub in Hoogeveen. Daar ontmoette hij onder andere Wieger Kuijer van Kuijer Computersystemen en een medewerker van de Diergezondheidsdienst. Tijdens één van die autoritten ontstond een idee dat uiteindelijk zou uitgroeien tot de basis van UNIFORM-Agri.

Melkveehouders werkten destijds met kaartenbakken vol koegegevens. De vraag was simpel: zou dat niet digitaal kunnen? “Eigenlijk is het daar begonnen,” vertelt Jan. Hij schreef een van de eerste programma’s waarmee de informatie uit de kaartenbak digitaal kon worden vastgelegd en doorzocht. Wat begon als een oplossing voor embryo-transplantatie groeide langzaam uit tot een compleet managementsysteem voor melkveehouders.

De TRS-80, een van de eerste computers waarmee Jan zijn software ontwikkelde.

Van student naar softwareontwikkelaar

Hoewel Jan officieel Chemische Technologie studeerde, wist hij tijdens zijn stage in de Rotterdamse industrie al snel dat zijn toekomst ergens anders lag. “Toen ik eenmaal met computers in aanraking kwam, was het eigenlijk voorbij.” In de avonduren ontwikkelde hij software, terwijl hij overdag studeerde. Uiteindelijk won zijn passie voor automatisering het van de chemie. Samen met Wieger Kuijer werd gewerkt aan verschillende softwarepakketten. Niet alleen voor de veehouderij, maar ook voor onder andere fruitteelt, aardappelteelt, boekhouding en zelfs podologen. Het veehouderijpakket kreeg de naam Vekusoft. Een naam die oorspronkelijk stond voor Venema-Kuijer Software, maar later commercieel werd aangepast.

Begonnen boven een garage

Zoals zoveel succesvolle technologiebedrijven begon ook dit verhaal op een onverwachte plek: boven een garage in Ter Aard. Met een paar bureaus op zolder werd gewerkt aan software die melkveehouders moest helpen bij hun bedrijfsvoering. Niemand kon toen vermoeden dat daar de basis werd gelegd voor een bedrijf dat veertig jaar later actief zou zijn in tientallen landen. “We zaten echt boven een garage.” Later volgden verschillende verhuizingen binnen Assen, terwijl het bedrijf langzaam groeide.

Van diskettes kopiëren tot internationale software

Toen het bedrijf eind jaren tachtig een moeilijke periode doormaakte, werd besloten volledig te focussen op de melkveehouderij. Onder leiding van Harm-Jan van der Beek werd een nieuwe koers ingezet. Voor Jan veranderde er minder. Hij bleef doen wat hij altijd deed: zorgen dat alles werkte. En dat was letterlijk van alles. Hij installeerde computers bij klanten, bouwde koppelingen met voercomputers, verzorgde hardware, hielp bij de administratie en stuurde software-updates naar gebruikers. “Eigenlijk heb ik bijna alle functies binnen UNIFORM-Agri wel gedaan.” Software-updates werden destijds nog op diskettes verstuurd. Samen met collega’s kopieerde Jan honderden schijfjes die vervolgens per post naar klanten gingen. Later werden dat cd’s, dvd’s en uiteindelijk online updates.

Een van de grondleggers van digitale gegevensuitwisseling

Een belangrijke ontwikkeling waar Jan nauw bij betrokken was, was de digitalisering van gegevensuitwisseling binnen de melkveehouderij. Hij ontwikkelde mee aan UNINET, een systeem waarmee melkveehouders gegevens konden versturen naar organisaties zoals CRV en andere ketenpartners. Wat vandaag vanzelfsprekend lijkt, was destijds revolutionair. Gegevens werden via modems en telefoonlijnen doorgestuurd naar centrale systemen. In de Noordstaete stonden zelfs complete rijen computers met modems opgesteld om alle berichten te verwerken. “Nu is dat één klein systeem. Toen stonden er twaalf computers voor.”

Van koeien tot bizons

Door de jaren heen bezocht Jan een aantal melkveebedrijven. Hoewel hij zelf geen agrarische achtergrond heeft, leerde hij de sector van dichtbij kennen. Soms leverde dat bijzondere situaties op. Bij een van de eerste koppelingen met een voercomputer stond hij tussen de koeien om te controleren of het systeem werkte. Tot zijn verrassing kwamen de dieren enthousiast op hem afrennen. “Toen vond ik koeien nog best indrukwekkend.” Een paar jaar later werkte hij zelfs mee aan een project met bizons in de Verenigde Staten. Daar leerde hij dat een kudde bizons nog net iets meer respect afdwingt dan een groep melkkoeien.

Nog steeds bouwen aan de toekomst

Veertig jaar na de eerste programma’s is Jan nog altijd actief binnen UNIFORM-Agri. Tegenwoordig als ICT-manager, waar hij zich bezighoudt met infrastructuur, updates, stabiliteit van systemen en de verdere ontwikkeling van de cloudomgeving. En opnieuw staat de techniek niet stil. Waar vroeger diskettes werden gekopieerd, kijkt Jan tegenwoordig naar AI, cloudplatformen en nieuwe ontwikkelmethodes. Toch is er één ding dat in al die jaren nauwelijks veranderd is: zijn betrokkenheid bij het bedrijf.
Van een zolder boven een garage tot een internationale softwareorganisatie, Jan maakte het allemaal mee. Meestal buiten beeld, maar altijd dichtbij. Misschien is dat wel precies waarom zijn verhaal zo goed past binnen 40 jaar UNIFORM-Agri.